Çocuk BES hesabına yatırılan katkı payı için devlet katkısı hesapta görünse de bu tutarın tamamı ilk günden koşulsuz olarak çocuğa ait olmaz. Hak kazanılan oran sistemde geçirilen süreye göre kademeli artar. Bu nedenle birikim ekranındaki “devlet katkısı hesabı” ile bugün sistemden çıkıldığında ödenebilecek “hak edilmiş devlet katkısı” aynı tutar olmayabilir.
Güncel Hak Ediş Tablosu
| Sistemde kalma durumu | Devlet katkısı hesabından hak edilen oran | 100.000 TL hesap örneği |
|---|---|---|
| 3 yıldan az | %0 | 0 TL |
| En az 3 yıl | %15 | 15.000 TL |
| En az 6 yıl | %35 | 35.000 TL |
| En az 10 yıl, emeklilik yok | %60 | 60.000 TL |
| Emeklilik, vefat veya maluliyet | %100 | 100.000 TL |
Tablodaki örnek yalnız devlet katkısı hesabında 100.000 TL bulunduğu varsayımıyla oranı gösterir. Fon fiyatı, devlet katkısı getirisi ve işlem tarihindeki kesin bakiye ayrıca değişir.
Çocuk 18 Yaşına Gelince %100 Hak Eder mi?
Hayır. 18 yaş, sözleşmeden doğan hakları kimin kullandığını değiştirir; emeklilik hakkı sağlamaz. Çocuk fiil ehliyetini kazandığında veli veya vasi yerine işlemleri kendisi yapabilir. Devlet katkısının tamamı için normal koşullarda sisteme ilk girişten itibaren en az 10 yıl ve 56 yaş birlikte aranır. Bu ayrımı çocuk 18 yaşına gelince BES rehberinde açıklıyoruz.
Önemli: “10 yıl doldu” ifadesi tek başına %100 devlet katkısı anlamına gelmez. 56 yaş tamamlanmadan emeklilik hakkı yoksa 10 yıl ve üzerindeki normal ayrılışta hak ediş %60'tır.
2026'da Katkı Nasıl Oluşur?
1 Ocak 2026'dan itibaren Türk lirası katkı paylarında oran %20'dir. 2026 yıllık üst limitten tam yararlanmak için 396.360 TL katkı payı ödenmesi gerekir; hesaplanabilecek azami devlet katkısı 79.272 TL'dir. Bu tutarın devlet katkısı hesabına geçmesi, tamamına hemen hak kazanıldığı anlamına gelmez. Önce yıllık oran ve limit uygulanır, sistemden ayrılma anında da yukarıdaki hak ediş kademesi devreye girer.
Örnek 1: Çocuk 2,5 Yıl Sonra Sistemden Çıkarsa
Devlet katkısı hesabında 30.000 TL görünen bir sözleşme 3 yıl dolmadan sona erdirilirse bu hesaptan hak edilen oran %0'dır. Katılımcının kendi katkı paylarından oluşan birikimi ile onun fon getirisi ayrı değerlendirilir; getiri üzerinden ilgili stopaj uygulanabilir. Bu yüzden 3 yıl eşiğine yakın bir çıkışta gün hesabını şirketten yazılı istemek önemlidir.
Örnek 2: 8 Yaşında Başladı, 18 Yaşında Çıkmak İstiyor
Sistemde 10 yıl tamamlanmış olsa da 18 yaşındaki katılımcı 56 yaş koşulunu sağlamaz. Devlet katkısı hesabında 100.000 TL varsa, diğer ayrıntılar sabit varsayıldığında %60 hak ediş 60.000 TL'ye karşılık gelir. Bu örnek 18 yaşın neden %100 hak ediş sağlamadığını gösterir. Gerçek ödeme, fon değerleri ve vergi hesabıyla şirket tarafından belirlenir.
Örnek 3: Vefat veya Maluliyet
Emeklilik, vefat veya maluliyet hallerinde devlet katkısı hesabının %100'üne hak kazanılır. Vefat halinde ödeme, sözleşmedeki lehtar veya lehtar yoksa kanuni mirasçılar çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Çocuk sözleşmesine özel miras ve rol ayrımlarını çocuk BES lehtar ve mirasçı rehberinde bulabilirsiniz.
Stopaj Hak Edişten Farklıdır
Devlet katkısı hak edişi, devlet katkısı hesabının ne kadarının ödeneceğini belirler. Stopaj ise ayrılışta elde edilen getiri üzerinden uygulanan vergi kesintisidir; katkı payının tamamı üzerinden hesaplanan bir ceza değildir. EGM rehberinde emeklilik, vefat veya maluliyet gibi haller için %5; 10 yıl kalıp emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlar için %10; 10 yıldan az kalanlar için %15 stopaj oranı belirtilir. Güncel ve kişiye özgü hesabı şirketin ayrılma bilgi formundan kontrol edin.
Ara Verme veya Şirket Aktarımı Süreyi Sıfırlar mı?
Ödemeye ara vermek sözleşmeyi kendiliğinden sonlandırmaz; bu nedenle mevcut sistem süresi baştan başlamaz. Usulüne uygun şirket aktarımı da sistemden ayrılma değildir ve birikim ile devlet katkısı hesabı yeni şirkete taşınır. Ancak aktarım belgelerindeki sisteme giriş tarihini mutlaka karşılaştırın. Ara verme maliyetleri için ödemeye ara verme rehberine, aktarım süreci için başka şirkete aktarma rehberine bakabilirsiniz.
Hak Edişi Nereden Takip Edebilirsiniz?
EGM'nin e-Devlet ile giriş yapılan BES Mobil uygulamasında toplam birikim, devlet katkısı tutarı, hak kazanma oranı ve kalan yıllık limit görülebilir. Emeklilik şirketinin güvenli müşteri alanı ile Takasbank kanalları da bakiye takibinde kullanılabilir. Farklı ekranlardaki “toplam devlet katkısı” ve “hak kazanılan” alanlarını birbirine karıştırmayın.
Çıkıştan Önce Sorulacak Dört Soru
- Sistem başlangıç tarihi ve bir sonraki hak ediş eşiği hangi gündür?
- Devlet katkısı hesabının bugünkü toplamı ve hak edilmiş kısmı kaç TL'dir?
- Getiri üzerinden uygulanacak stopaj ve varsa ertelenmiş kesinti nedir?
- Ayrılmak yerine katkı azaltma, ara verme veya aktarım hedefi karşılar mı?
Sonuç
Çocuk BES devlet katkısı kademeli hak edilir: 3 yılda %15, 6 yılda %35, 10 yılda %60; emeklilik, vefat veya maluliyette %100. Çocuğun 18 yaşına gelmesi bu tabloyu hızlandırmaz. Ayrılma kararından önce yalnız toplam bakiyeyi değil hak edilen devlet katkısını, stopajı ve bir sonraki süre eşiğini birlikte görmek gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; vergi, hukuk veya yatırım danışmanlığı değildir. Kesin ayrılma hesabını emeklilik şirketinizden alın.
Son güncelleme: 18 Temmuz 2026